DEN HAAG – De verkiezingen van 2010 zijn voor de ‘politieke grootvaders’, [W:Ronald Venetiaan] (73), [W:Desire Bouterse] (63), [W:Ramdien Sardjoe] (73), [W:Paul Somohardjo] (66),[W: Jules Wijdenbosch] (68) en [W:Willy Soemita] (73) waarschijnlijk de laatste kans om regeermacht te verkrijgen. Deze toppolitici zullen alles op alles moeten zetten om weer in het regeercentrum te komen. Want bij de verkiezingen in 2015 zal blijken dat zij vanuit de oppositiebanken totaal zullen zijn uitgespeeld. Vanwege hun leeftijd (en mogelijk hun conditie) zullen zij de vurigheid van de discussies met de oppositie niet aankunnen. Voor deze politieke ‘opa’s is de komende stembusgang, volgens de politiek analisten Rudi Jadnanansing, August Boldewijn, John Krishnadath en Hardeo Rama-dhin dus, erop of eronder.

Volgens deze analisten is het voor de [W:NDP] en het [W:Nieuw Front] oppassen geblazen. Want wie het komend jaar in de oppositie belandt zal bij de verkiezingen vijf jaar later moeilijk de weg kunnen vinden naar de coalitie. 25 mei 2010 wordt daarom gezien als de spannendste verkiezingen allertijden.

Het stembiljet voor de stemming in Kieskring I Paramaribo bij de verkiezingen van 2005. Desi Bouterse, Ronald Venetiaan en Jules Wijdenbosch stonden naast elkaar op het stembiljet. Paramaribo blijft het epicentrum als het gaat om de verkiezingsstrijd tussen de eerstelijnspolitici.-.


Bouterse
Vooral voor Bouterse zijn de verkiezingen van 2010 uitermate belangrijk. Hij zal zware offers moeten brengen,  zeggen Ramadhin en Jadnanansing. Volgens beide analisten heeft Bouterse de regeermacht nodig vanwege het 8 Decemberstrafproces. Met regeermacht kan hij makkelijk amnestie of gratie bewerkstelligen, waardoor hij bij een eventuele veroordeling niet de gevangenis in hoeft te gaan. Vanuit de oppositiebanken zijn de dagen van Bouterse bij een veroordeling definitief geteld, zegt Rama-dhin. “Hij gaat alles eraan doen om zich in te kopen”, meent Ramadhin. Hij gelooft dat Bouterse, om aan de macht te komen, zal proberen zoveel mogelijk hindostaanse kiezers naar zich toe te trekken. Kiezers van creoolse komaf maken een groot deel uit van de achterban van de NDP. “Zwak” is het echter gesteld met de aansluiting van javaanse kiezers bij deze partij. Ramadhin heeft berekend dat ongeveer 50 procent van de hindostaanse kiezers nog niet precies weet aan wie zij hun stem zullen  geven. Een deel van deze zwevende kiezers probeert Bouterse nu naar zich toe trekken om in het regeercentrum te komen.
 Ramadin: “Of Venetiaan, Somohardjo of Sardjoe eronder gaan en in de oppositie belanden, maakt niet veel uit. Voor Bouterse is deze ronde leven of dood.” Jadnanansing staat, voor wat de prognose voor de NDP betreft, op één lijn met Ramadhin. Toch gelooft hij dat een drastische verjonging en vernieuwing in de [W:VHP] kan maken dat de zwevende hindostaanse kiezers eerder voor deze partij kiezen dan voor de NDP. Zoals de situatie er nu voorstaat, voorspelt Jadnanansing een verkiezingsoverwinning voor Bouterse. “Bij Bouterse speelt eerder het proces dan zijn leeftijd”, gelooft de analist. In tegenstelling tot zijn twee collega’s, denkt Krishnadath niet dat het 8 Decemberstrafproces zo zwaar zal gaan tellen voor Bouterse en de NDP. De voormalige legerleider bestempelt hij als één van de weinige “charismatische leiders” die nog leeft. Zijn leeftijd speelt volgens Krisnadath geen rol om in 2015 weer op het politiek toneel terug te komen. En dat al  zou de NDP volgend jaar geen verkiezingswinst behalen.
 Ook Boldewijn bestempelt Bouterse nog altijd als een soort trekpleister en charismatische leider met een eigen aanhang. Die mensen zouden het 8 Decemberstrafproces ([W:decembermoorden])aan hun laars lappen. “Als het bij Bouterse inderdaad gaat om 8 December dan vraag ik me af waarom hij de BVD heeft laten gaan.” Want de BVD kan nodig zijn voor de verbreding van de machtsbasis om de Amnestiewet na de verkiezingen in de assemblee goedgekeurd te krijgen. Het erop of eronder gaan van de groep top-politici hangt volgens Boldewijn af van hun moves op het politiek veld, welke politieke combinaties ze formeren en hoe ze zich zullen presenteren aan het kiezersvolk.

Wijdenbosch
“Wijdenbosch hoeft niet naar Domburg te gaan om zich te verantwoorden”, is de visie van Ramadhin  over Wijdenbosch in de oppositiebanken. De leeftijd en fysieke gesteldheid van Wijdenbosch maakt hem wel politiek dood als hij bij de komende verkiezingen geen president meer kan worden van het land, vindt Ramadhin. “Zijn laatste kans”, zegt Jadnanansing kort. Volgens hem komt Wijdenbosch als presidentskandidaat sympathiek over bij het publiek. Veel burgers zien in hem nog steeds een goede presidentskandidaat. “Maar als hij nu geen president wordt, is het gedaan met hem”, vindt Jadnanansing. Krishnadath ziet Wijdenbosch niet terugkomen in de verkiezingen van 2015, ook al zou hij de nieuwe president worden. Boldewijn ziet Wijdenbosch een gooi doen naar het presidentschap via het Megablok.

Soemita
[W:Willy Soemita] heeft  voor Krishnadath en Ramadhin  geen rol meer in de politiek en is nu al uitgeschakeld. Beide zien de “drive” die Soemita had als emancipator van de javanen rond de onafhankelijkheid en na de verkiezingen van 1987, weggeëbd. “Soemita krijgt nu zuurstof van Bouterse anders is hij niets”, gelooft Ramadhin. Volgens Krishnadath is Soemita geen tegenwicht voor Somohardjo.

Sardjoe
De kracht van Sardjoe als politicus en als VHP-voorzitter zal volgens Ramadhin sterk afnemen als hij in de oppositiebanken belandt. Daartegen kan deze politieke leider zich sterk profileren indien hij na de verkiezingen  één van de drie voorhoedeposities, met name president, vicepresident of assembleevoorzitter,  bekleedt. “Sardjoe wordt sowieso gekozen, maar als hij de verkiezingen niet wint is het ook gedaan met hem”, benadrukt Ramadhin. Vanuit de oppositiebanken komt ook de positie van Sardjoe als partijvoorzitter in gevaar. Dat wijlen VHP-voorzitter [W:Jagernath Lachmon] ondanks zijn hoge leeftijd geen “laatste rol” bij geen elke verkiezingen heeft gehad, ligt volgens Ramadhin aan het gezag dat de man uitstraalde, zowel binnen als buiten zijn partij. 
 Jadnanansing zegt dat het erop lijkt alsof Sardjoe de nieuwe presidentskandidaat van het Nieuw Front wordt. De analist stelt dat hij de afgelopen verkiezingen het gevoel had dat VHP’ers het veld ingingen om de kiezers te vertellen dat een hindostaan de nieuwe president  zou worden. Echter krabbelden zij na de verkiezingen terug. “Ik zie het aflopen voor Sardjoe als hij geen president wordt. Hij heeft de leeftijd dan ook niet mee voor de oppositiebanken”, vindt Jadnanansing. Krishnadath vindt Sardjoe en Venetiaan “te oud” in het politieke slachtveld en ziet het tweetal niet terugkomen bij de verkiezingen van 2015.  Al zouden beide politici na 2010 in één van de drie voorhoedeposities komen te zitten.

Venetiaan
Hetzelfde geldt voor [W:Ronald Venetiaan] die in leeftijd acht maanden verschilt van Sardjoe. Als hij in de oppositiebanken belandt, is het politiek gedaan met hem”, gelooft Ramadhin. Leeftijd en fysieke gesteldheid zouden een rol spelen bij afloop van Venetiaans politieke carrière vanuit de oppositiebanken. “Venetiaan ziet er nu fysiek nog goed uit. Maar als je geen president meer bent verouder je sneller. De beweging en flexibiliteit zit er niet meer in. 2015 zou Venetiaan politiek dus niet halen”, zegt Jadnanansing. Ook Boldewijn heeft niet de indruk dat Venetiaan terugkomt als president.

Somohardjo
“Vijf jaren in de oppositiebanken betekent voor [W:Paul Somohardjo] dat hij niet de mogelijkheid heeft zijn mensen te faciliëren. Die zullen automatisch “weglopen” naar andere partijen”, concludeert Ramadhin. Hoewel hij ondanks zijn leeftijd nog goed op het politiek veld actief is en een enorme mobilisatiekracht heeft, ziet de analist ook een neergang van Somohardjo en diens partij indien na 25 mei 2010 zij in de oppositiebanken belanden. “Die is een man die een belangrijke rol gaat spelen”, zegt Jadnanansing over Somohardjo. Winst van het Nieuw Front zal volgens hem voor een belangrijk deel aan Somohardjo te danken zijn. “Al komt Somohardjo niet in het machtscentrum terug, hij zal gewoon doorgaan. Dat heeft hij ook de afgelopen periode kunnen bewijzen.” Jadnanansingh verwijst naar de mobilisatiekracht van deze politicus. Hij onderneemt diverse activiteiten om in de gunst van de kiezers te vallen. “Al zou het Nieuw Front verliezen, Somohardjo kan aan de winnende kant komen”, analiseert Jadnanansing de situatie. “De absolute trekker. Zeker voor wat de Pertjajah Luhur betreft”, kwalificeert Krishnadath de kracht van Somohardjo. Eventuele oppositie tegen Somohardjo houdt hem toch in de voorste politieke linies. Want, stelt Krishnadath, de “ontwikkelingen” bij de javanen vinden langzaam plaats. Het gaat onder meer om het verwerven van een betere sociaal- economische positie. “Somohar-djo gaat nog niet weg. We zien hem terug in 2015”, voorspelt de analist.

Nieuw Front en NDP
Voor Ramadhin zijn de komende verkiezingen absoluut de spannendste allertijden. “Wat het zo spannend maakt is dat de strijd grotendeels tussen twee grote blokken zal gaan en dat het voor de toppolitici de laatste ronde kan betekenen.” Het bijzondere aan deze verkiezingen is ook dat de politieke opa’s allemaal de strijd moeten leveren in Kieskring I, Paramaribo. “Als de NDP niet aan de macht komt en Bouterse een negatief vonnis krijgt is het zeker afgelopen met de hele NDP. Want je mag zeggen wat je wilt, Bouterse is de trekker daar”, zegt Ramadhin. Anderzijds wordt het moeilijk voor het Nieuw Front als de NDP aan de macht komt, voorspelt de analist. Voor Jadnanansing lijkt alles erop dat de strijd zal gaan tussen de NDP en het Nieuw Front. Het Middenblok heeft tot nu toe geen vorm kunnen krijgen om zich als een goed alternatief te presenteren. “Er is veel behoefte aan een middenblok, maar het lukt ze maar niet zich te vormen.” Jadnanansing voorziet interne problemen, niet alleen in het Nieuw Front, ook in de respectieve partijen van deze combinatie, als die in de oppositie belandt. Hij neemt de VHP en de NPS als voorbeeld. Van geen van beide partijen is bekend wie de opvolgers worden van de huidige voorzitters.
 Krishnadath ziet de NDP als een vrij sterke partij. Deze partij heeft de afgelopen verkiezingen op Bouterse en Jenny Simons na, veel nieuwe gezichten gepresenteerd aan het kiezersvolk. Dit is op de één of andere manier wel ingeslagen op de kiezers. Of de NDP deze strategie weer zal hanteren, weet Krishnadath niet. Hij herinnert eraan dat de afgelopen drie peilingen van het  Idos de NDP als beste uit de bus is gekomen. Boldewijn klinkt zeer teleurgsteld, wanneer hij constateert dat geen van de politieke partijen in Suriname hem tot nu toe als kiezer een beleid hebben geëtaleerd die nationaal en internationaal aanspreekt. De analist ziet liever dat politieke partijen individueel een beleid presenteren aan het volk en zich niet bedekken met de mantel van combinatie waarbij wordt gezwegen over de onderlinge verschillen in beleid. Kijkend naar de performance van politici op dit moment, zegt Boldewijn niet het gevoel te hebben dat er rekening wordt gehouden dat het kiezersvolk steeds jonger wordt. Hij zegt niet de indruk te hebben dat de politieke opa’s de jongeren nog aanspreken. Daarom gelooft hij dat het Nieuw Front flink schade ondervindt, omdat de jonge kiezers voor een belangrijk deel bij de NDP zitten. Hij gelooft daarom dat de NDP met zetelwinst binnenkomt, mede vanwege hun jongeren elan.-. Bron DWT(Eric Mahabier)